gündem

yabancı dizi1 Havari2 eğlenci merkezi1 Emirates kabin memuru alımı 20192 THY öğrenci parttime2 Pegasus’a 3 Felis ödülü3 dövme Silme1 Istanbul Atatürk Havalimani3 Atlas global yeni unifornaları2 Istanbul havalimanı operasyon irtibat numaraları1 Havasen 26. Tis basın duyurusu1 Kabinde Operasyon Başlıyor1 kabin kolektif1 Uçak tuvaleti yalamak1 Yeni Havalimanı’nda kimsenin yazmadıkları.İnişler artık daha heyecanlı1 Ekip binası servisinin ücretli olması1 thy ve havaiş’in anlaşması1 Yeni havalimani çılgın pankartları1 kedi maması1 futbolcu4 Cep telefonunu açık bırakana sghm’den büyük ceza kararı2 APU Auxiliary Power Unit Nedir2 torrent1 Teknisyen maaslari2 hırdavatçı1 Zirve1 Boeing 737 Max 82 thy 18 mart videosu1 İlker Aycı’dan açıklamalar1 thy’nin çanakkaleye uçması2 elektronik sigara1 yemek odası1 Hostes maaşları2 TüRBüLANSda YAŞANANLARIN PERDE ARKASI1 türcert1 eurolab1 yaz okulu1 klima1 futbol1 maaş bankası mı değişiyor11 özgür dünya1 turcert1 Etiyopya hava yolları kazası5 almanya vizesi almak2 çim1 forex2 viop1 Nlp1 cihan tuna arslan1 Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması1 oyunlar2 uçakta doğan çocuklar dünya vatandaşı olur mu5 instagram5 ehliyet1 Gearbest’ten Alışveriş5 maç5 Havaiş’in Tis Görüşmelerinden çekilmesi1 köpek2 5 yıl sonra kendini nerede görüyorsun3 Uçak modelleri2 karadeniz türküleri2 Kankaüstad yerine hanımbey uyarısı1 Biman havayollarının uçağının kaçırılması1 F16 Fighting Falcon2 seo2 Antalyadan Kışın Uçuşların başlaması1 3. Havalimanı battı mı1 pasaport1 sanatgücüm1 Yeni Thy lego 2 güvenlik videosu2 uçak yolculuğu1 pilotlar arasında çıkışta bekliyorum polemiği5 Uçaklarda tahta oyuncak dağıtılması4 Thy’nin istanbul havalimanına ortak olması2 dolgu topuk1 televizyon1 radyo1 Skiplagged1 gluten1 Tassa’nın yeni yıl hediyesi3 astropay1 İnstagram fenomeni türk kadın pilotlar6 Thy Super Bowl 2019 Reklamı1 instagram beğeni satın alma1 para kazandıran ek işler2 melbet1 Doç. Dr. Burhan özalp1 Gaye eren1 mücevher1 Hava sen’in zaferi1 iş güvenliği2 bahis3 Kabin ekibiyle tartışana shgm’den ceza2 Uçuş öncesi müzik2 Sendika Dayanışma Aidatı sorunu1 Isl mesai açılış saatleri3 iskandinav ülkeleri1 mezat1 Avg Antivirüs1 gta 51
Başlıklardan Haberdar Olmak İçin

Arşivler

uçuşta mobbing

MOBBİNG’İN TANIMI

Mobbing, işyerindeki güçlü tarafın gücünü kötüye kullanarak, kişinin aşağılanmasına neden olduğu bir süreçtir. Mobbing sürecindeki amaç ise, hedef olan bu kişinin işyerinden bir şekilde uzaklaştırılmasıdır.

Mobbinge sebep olan davranışlar, ekonomik, siyasal ve psikolojik niteliklerde olabilmektedir. Mobbing’e sebep davranışlar; haksız eleştiri, hata bulmak, dışlamak, alaya almak, tehdit etmek, aşırı yük altına sokmak gibi tutum ve davranışlardır.

MOBBİNG’İN AŞAMALARI

Mobbing aşamaları şu şekilde gözlemlenmektedir. İlk olarak, tetikleyici bir olay ortaya çıkar. İkinci olarak, taciz niteliğindeki davranışlar gelişir ve bunlar süreklilik arz etmeye başlar. Mağdur bu süreçte kendini yalnız ve işe yaramaz hissetmeye başlar. Üçüncü aşamada mobbing uygulanan kişinin işi dolayısla değil, kişisel özellikleri dolayısıyla baskı altına alınması gözlemlenir. Son aşamada, kişi çalışma yaşamından kendini uzak hisseder. Bu durumda mobbing uygulayan kişi ya da kişiler için bu durum ulaşılmış bir amaç haline gelmiş olur.

Mobbing uygulayanların ortak özellikleri

Aşırı denetleyici,
Korkak ve nevrotik,
Daima güçlü olma isteği içinde ve iktidar açlığı içinde olan,
Kötü niyetli ve hileli eylemlere başvurmaktan çekinmeyen,
Antipatik özellikler taşıyan
Düşmanlıktan hoşlanan
Can sıkıntısı içinde zevk arayışında olan

SİVİL HAVACILIKTA MOBBİNG TÜRLERİ

Mobbing her iş alanında olduğu gibi, sivil havacılıkta da gözlenmekte olup, neden ve sonuçları diğer meslek gruplarıyla benzerdir. Ast-üst ilişkisinin oldukça fazla gözlemlendiği sektörlerin başında sivil havacılık yer almaktadır. Ne yazık ki mobbing bu alanda da kaçınılmazdır. Sivil havacılıkta mobbing uygulayan saldırganların kurbanlara yönelttiği çeşitli davranışlar gözlenmiş olup, bunları dört farklı kategoride sınıflandırmak mümkündür.

İletişime Yönelik Saldırılar : Amir tarafından, mağdurun kendini ifade etme olanağını sınırlanır. Konuşmaya başladığında daima sözü kesilir. Çalışma arkadaşları da aynı şekilde mağdurun kendini ifade etme olanağını sınırlar. Özellikle uçuş esnasında, mağdur kişi üstlerinin önünde küçük düşürülür ve sonrasında kendisini ifade etmesine olanak sağlanmaz.

Sosyal İlişkilere Saldırılar : Sivil havacılıkta en fazla gözlemlenen saldırı türü, cinsel tacizdir. Özellikle amirler tarafından hosteslere kimi zaman da hostlara yönelik gerçekleştirilir, mağdura durumu kabullenmek zorunda olduğu empoze edilir. Çoğu zaman süreklilik arz eder ancak taciz bir kez bile gerçekleşmiş olsa,mağdur bu kişilerle bir arada çalışmak durumda kalır. Hiyerarşik yapıdan ötürü ses çıkaramaz.

Mesleki ve Özel Konumunun Kalitesine Yönelik Saldırılar : Bu, genelde uzmanlık alanının çok altında ya da çok üstünde işler verilmesi şekilde olur. Sivil havacılıkta, hiyerarşik olarak altında çalışana aşağılayıcı işlerin ya da üstün kendi özel işlerinin verilmesi şeklinde gerçekleşmektedir. Çalışanların sıkça görev yerlerinin değiştirilmesi, kendisinden daha sonra işyerine dahil olmuş kişilere daha önemli görevler verilmesi mağdurun kendisini yetersiz ve beceriksiz hissetmesine yol açar. Mağdurun bu şekilde mevcut durumdan bezmesi amaçlanır.

Sağlığa Yönelik Saldırılar : Bu kategoride, fiziksel şiddete maruz bırakılma, cinsel tacizin cinsel saldırı boyutuna ulaşması, tehdit edilmesi gibi örnekler sıralanabilir. Mağdura üst üste, düzensiz saatlerde uçuş verilerek, mağdurun kendisini yorgun ve mutsuz hissetmesine sebep olmasının amaçlanması da sayılabilir.

Yapılması gerekenler

Zorbaya açıkça duruma itiraz ettiğinizi söyleyin, taciz edici söz ve davranışlarını durdurmasını isteyin. Yanınızda güvendiğiniz ve gerekirse tanıklık edebilecek bir iş arkadaşınız bulunsun.

Olayları, verilen anlamsız emirleri ve uygulamaları yazılı olarak kaydedin.

İlk fırsatta mobbing yapan kişiyi yetkili birine rapor edin, eşitiniz ise üstünüze, üstünüz ise yönetim kurulu ve insan kaynaklarına durumu açıkça ve kanıtlarıyla bildirin.

Gerekiyorsa, tıbbi ve psikolojik yardım alın. Hem yardımcı olacaktır, hem de kanıt oluşturacaktır.

Şikayetiniz hakkında kuruluşunuz içinde ne yapıldığını araştırın.
İş arkadaşlarınızla durumunuzu paylaşın, onlar da aynı şekilde rahatsız olabilirler, grupça başvurmanız daha etkili olabilir.

Hukuki süreçler açısından konuyu araştırın ve bu konuda yapılması gerekenleri üstünüz ile paylaşın

THY etik kurallar kitabını inceleyin

SİVİL HAVACILIKTA MOBBİNG’İN TÜRK HUKUKU‘NDAKİ YAPTIRIMLARI

Türkiye’de mobbing uygulayan işverenler, İş Kanunlarının işçiyi koruyan tazminat ve işe iade hükümlerinden kurtulmak ve işçiyi istifaya zorlamak için uygular ve bu süreçte mobing’e maruz kalan işçi çoğu zaman psikolojik açıdan ciddi zararlar görerek istifa edip ayrılır.

Türk Hukukunda Mobbing kavramı henüz çok yeni olup mobbing’in önlenmesi ve buna ilişkin yaptırımlar hakkında özel bir düzenleme mevcut değildir. Bu nedenle konu hakkında genel düzenlemelere göre yorum yapmak gerekmektedir.

İş Kanun’un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise hava taşıma işlerinde çalışanlar, yani kabin memuru ve pilotlar olarak nitelendirebileceğimiz meslek grupları başka bir deyişle fiili olarak uçuş faaliyetlerinde görev alan kişiler İş Kanunu kapsamı dışında bırakılmış; aynı Kanun’un aynı maddesinin (b) bendinde ise havacılığın yer tesislerinde çalışanlar İş Kanunu kapsamında değerlendirilmiştir. Kanun koyucu sivil havacılığın kendine has bir kanun ile çalışma koşullarının düzenlenmesi gerekliliğini vurgulamak istemiştir.

Avrupa Birliği Konseyi’nin 2000/79/EC sayılı ‘’Havacılık sektöründe mobil personel olarak çalışanların çalışma saatlerinin düzenlenmesine ilişkin” direktifi nedeniyle havacılığın uçuş faaliyetlerinde görev alan personellerin çalışma koşullarına ilişkin ayrı bir Kanun’un düzenlenmesi gerekmektedir. Ne yazık ki konu ile ilgili yapılan çalışmalar halen daha yasalaşmamıştır.

Sivil havacılıkta işveren ile işçi arasında hizmet ilişkisi bulunmakta olup, işçiyi koruyan hükümler 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiştir. Kanunu’nun 417. Maddesinde, işçinin hem kişiliğinin, hem de yaşam ve vücut bütünlüğünün korunmasına yönelik olarak düzenleme yapılmıştır. Maddede, işveren-işçi hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak, saygı göstermek, işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamak, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür hükmüne yer verilmiştir.

Sivil havacılıkta mobbinge maruz kalan kişinin birtakım hakları vardır.

İşçinin İş Sözleşmesini Haklı Nedenle Fesih Hakkı :

Mobbing konusu eylem ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık teşkil edeceğinden mobbinge maruz kalan işçi, İş Kanunu 24/II hükmüne göre iş sözleşmesini ihbar süresini beklemeden derhal haklı nedenle feshedebilir.

Maddi Tazminat Davası :

Mobbinge maruz kalan kişinin maddi tazminat davası açma hakkı vardır. Bu davada maddi tazminata hükmedilebilmesi için, sürecin hukuka aykırı olması, süreç sonucu maddi bir zararın oluşması, süreç ile maddi zarar arasında illiyet bağının olması ve işverenin kusuru (veya kusursuz sorumluluk halinin bulunması) gerekir. Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.

Manevi Tazminat Davası :

Mobbing sürecinde esas zarar manevi zarardır. Manevi zarar, mağdur işçinin taciz süreci neticesi duyduğu acı ve elemdir. Manevi tazminat miktarını hakim belirler. Hakim manevi tazminat miktarını tayin ederken, tarafların sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını, mağdurun duyduğu acı ve elemi, işverenin kusur derecesini, dikkate alır. Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.

Ceza Davaları :

Mobbing eylemi bir suçtur. Ve bu suçun unsuları, tacizin sistemli oluşu, tacizin sürekliliği ve kasıtlı olmasıdır. Mağdurların Cumhuriyet Başsavcılıklarına şikayet dilekçesi vererek, saldırganlar hakkında soruşturma yapılmasını ve Türk Ceza Kanunu’nun “Eziyet” başlıklı 96. md. “Kişilerin huzur ve sükununu bozma” başlıklı 123. md., “Hakaret” başlıklı 125. md. ve “İftira” başlıklı 267. md. gereği veya eylemlerine uyan diğer ceza hükümleri çerçevesinde cezalandırılması talebi ile kamu davası açılmasını isteme hakları vardır.

Saldırıya Son Verilmesi Davası :

Mobbing süreci halen devam ediyorsa bu dava açılabilir. Kişilik hakkına yönelik bir saldırıya muhatap olan kişi hakimden sürmekte olan saldırıya son verilmesini isteyebilir. Bu dava saldırı devam ettiği sürece açılabilir. Zamanaşımı veya hak düşürücü süre söz konusu değildir.

Saldırı Tehlikesini Önleme Davası :

Bu dava, hali hazırda meydana gelmemiş olmakla beraber, ileride meydana gelebileceği yönünde bir takım işaretler bulunan bir saldırının oluşmasına mani olma amacını taşır ve mahkemeden, davalı tarafın kişilik hakkına tecavüz niteliği taşıyan davranışta bulunmaktan kaçınması talep edilir. Bu davanın açılabilmesi için, hukuka aykırı bir taciz sürecinin olabileceği yönünde ciddi ve yakın bir tehlike mevzuu bahis olmalıdır.

Saldırının Hukuka Aykırılığının Tespiti Davası :

Kişilik hakkı hukuka aykırı bir biçimde saldırıya uğrayan bir kimse, sona ermesine rağmen etkileri halen devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini ve gerekiyorsa tespit kararının yayınlanmasını ya da üçüncü kişilere bildirilmesini mahkemeden talep edebilir.

Toplu iş sözleşmelerine işyerinde psikolojik taciz vakalarının yaşanmaması için önleyici nitelikte hükümler konulmasına özen gösterilmesi gerekmektedir.

Bir Örnek:

Şubat 2012’de özel bir havayolunda kaptan pilot olan E.E, ”Mobbing yapılıyordu” şeklinde bir açıklama yapmıştı. Basına da yansıyan açıklamasında, ”double off (kesinlikle uçuşa gönderilmez olarak tanımlanan gün) izinli olduğu bir günde uçuşa çağrılmasına itiraz ettiğini, bunun üzerine daha sonraları fazladan uçuş görevi verildiğini, evinin uzak mesafe olmamasına karşın servis hizmetinden istifade edemediğini, ancak ısrar edildiğini ve bu nedenle şirketten istifa ettiğini” duyurmuştu. Kaptan pilot E.E. kendisine baskı uygulandığını iddia ettiği söz konusu uygulmalara delil e-postaları Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne ileterek şikayette bulunduğu, SHGM’nin olayla ilgili inceleme başlattığı haberleri medyada yer almıştı.

EMSAL KARARLAR VE TÜRKİYE’DEKİ ÖRNEKLERİ

Türk Mahkemelerinin mobbingle ilgili verdiği ilk kararda, işçinin, yönetimin değişmesi sonucu işyerinde amiri arasında sürekli gerginlik olması, sözlü ve yazılı baskı oluşturulması, işçiden 1.5 sene içinde 5 defa yazılı savunma istenmesi ve haksız kınama cezaları verilmesi sonucu davacının duygusal tacize uğradığı kabul edilmiş ve işveren, işçinin uğradığı manevi baskılar ve psikolojik yıpranma nedeni ile 1.000-TL manevi tazminat ödemeye mahkûm edilmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2007/9154 E. 2008/13307 K. sayılı kararı ile 30.05.2008 günü yerel mahekeme kararını onamıştır.

Bu karar Türk Hukuk yargısında mobbing için bir ilk olup, kararda mobbing “işyerinde çalışanlara üstleri, eşit düzeyde çalışanlar ya da astları tarafından sistematik biçimde uygulanan her tür kötü muamele, tehdit, şiddet, aşağılama” olarak tanımlanmıştır.

daha detaylı bilgi için: https://www.mobbing.org.tr/