gündem

Biolojik Saat3 O uçağın koltukları neden söküldü2 Abdülhamit Han Havalimanı4 Haftalık uçuş saati limiti3 İlk defa drone gören çoban3 Steril Kokpit5 Kokpite dövizle maaş2 Havasen maaş bildirgesi1 Thy’nın cumhuriyet gazetesi alımını durdurması1 3. Havalimanı işçilerinin eylem başlatması1 Türk hava yolları yeni üniforması3 26. Dönem Tis2 jetlag2 ekolayzır2 pilotlar arasında çıkışta bekliyorum polemiği3 kafein etkisi2 30.000 tl uçak bileti alana verilen kulaklık2 Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü5 gps3 Yeni havalimanı ulaşım ücretleri2 Performans nedeniyle işten çıkarılmak4 Uçuşlardan Crm örnekleri2 Yeni havalimanının açılışının ertelenmesi1 internet3 cell1 Koltuğu değiştirilen yolcunun tazminat kazanması1 nacelle1 Keelbeam1 gusset1 fin1 Uçakta Sigara Yaktım Göz Altına Alındım3 dünyanın en popüler müzeleri2 Tsk’dan eski pilotlara önemli çağrı1 Adaletsiz uçuş programları1 Yabancı Kabin Memuru Istihdami1 istkblist1 ön galley’e tuvaletini yapan yolcu1 turkish virtual airlines1 Türk hava yolları Lego Emniyet Filmi1 interaktif sözlükler temmuz 2018 sıralaması1 Havaiş ve havasen üye sayıları1 Thy Kabin memuru alımı ilanı1 kabin mumuru adayları imza kampanyası1 Thy uçağını havalandırtmayan isveçli kız1 manuel biniş kartı1 ilker aycının cnn international’a konuk olması1 uçucusözlük mobil uygulama10 Yıl Sonuna Kadar Bin Kişiyi İşe Alacağız1 Bebeğin hayatını kurtaran kabin memuru4 İlk Türbanlı Pilot Adayi1 Thy ve doco’nun tekrar masaya oturması1 Skytrax 2018 ödülleri1 Varboyletipler hostes tiplemesi1 bedelli askerlik3 Anadolujet uçuşlarında Asscl’nin temizlik tarafından yapılması7 THY yönetimine özel kabin ekibi3 Gurbetçi yolcu5 eski thy çalışanından şok açıklamalar3 TK Roster App3 Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin yeni logosu1 boarding esnasında crewrestte namaz kılmak3 Pegasus airlines’ın duty free satışlarına başlaması1 Yolcu manifestosunu kokpite isteyen pilot1 flightsimtr.tk3 Qatar airways kabin memuru ilanı1 Ankara base yeniden mi aciliyor3 HavaSen7 kabin memuru20 göktürk2 purser uçuş öncesi briefingi1 Eskiden Purserların yaptığı DeBriefing2 28haziran20162 alan nöbetinde pubg mobile oynamak2 Bozuk yürüyen banttaki düşme tehlikesi2 İnstagram fenomeni türk kadın pilotlar5 II. Pilot adayı kriterlerinin sürekli düşmesi4 kokpit.aero3 Tatca nedir ne değildir1 Aeroflot’un Avrupanın en iyi havayolu şirketi seçilmesi1 Talpa nedir ne değildir1 THY nin DLR sınavını kaldırması2 TASSA Nedir Ne değildir2 kabin ekibi brifingi2 izmir’den dış hat uçuşları3 Atatürk havalimanından son uçuş2 AirPorthaber yorumları4 Doco geri dönüyor2 Emirates’in Turkiyede pilot araması3 16 kilo eroinle yakalanan kabin memuru2 Pilotsuz Uçak7 Thy yönetiminin işçi bayramını kutlamaması4 TK rozetinin markette satılması1 #85.yıl2 Alibaba ve THY ortaklığı1 Thy’nın skytrax ayrılma kararı4 ünlü Blogger sam chui’nin thy uçuşu1 Skytrax1 kesinti bilgisi3 Millet parkı1 100 SERVİS ELEMANI1
Başlıklardan Haberdar Olmak İçin

Arşivler

İranda düşen uçağın muhtemel düşme sebebi

11 Mart Pazar akşamı Dubai’den İstanbul’a hareket eden, Başaran Holding’e ait TC-TRB adlı özel jet, İran’da düşmüştü. 11 kişinin hayatını kaybettiği kazayla ilgili henüz kara kutu inceleniyor fakat internette muhtemel sebebler ile ilgili teoriler çoğalıyor bunlardan en mantığa uyanı şöyle;

uçağın döne döne düştüğünü gören görgü tanıklarının ifadesinden yola çıkarsak
uçak muhtemelen stall’a girmiş, sonrasında stall’dan kurtarılamamış ve viril denen anormal duruma girerek (uçağın döne döne düşmesi) stall’ın son noktasına ulaşmış. bu esnada başka arızaların olup olmadığını bilmiyoruz.

uçağın ağırlığı, o irtifadaki hava sıcaklığı nedir onu da bilmiyoruz, ama bu ifadeden yola çıktığımızda, uçakta başka bir arıza olmadığını düşünürsek, uçağın stall’a girme sebebi coffin corner’a girmesi olabilir.

nedir bu coffin corner?
1. yüksek irtifada motorun yakıt yakıp itki üretebilmesi için gereken oksijen, deniz seviyesine nazaran çok daha azdır. bu yüzden yukarı doğru tırmandıkça, uçağın kendini havada taşıyabilme kapasitesi de kademeli olarak azalır. bir uçağın o günkü hava şartları ve o anki ağırlığına göre çıkabileceği, yani stall’a girmeden kendini taşıyabileceği maksimum irtifaya aerodinamik tavan denir. uçaklar aerodinamik tavana kadar çıkmaz. en fazla, tırmanış oranının 300 feet/dakika olduğu service ceiling diye tabir edilen bir noktaya çıkarlar, ki emniyet payı olsun. eğer farkında olmadan aerodynamic ceiling’in de üzerine çıkmaya başlarsanız, artık üretilen kaldırma kuvveti uçağı taşıyamayacak kadar azalır ve uçak titremeye başlar. buna low speed buffet denir. bu, stall’ın ilk işaretidir. uçak, eğer bu şekilde tırmanmaya devam ederseniz, stall’a gireceğini anlatmaya çalışır.

peki bundan nasıl kurtulunabilir?
uçağın burnunu aşağı verip uçağa biraz sürat kazandırırsanız, biraz irtifa kaybederek tekrar kaldırma kuvveti üretebilecek bir seviyeye inersiniz. tabi bu esnada takat takviyesi de yapılır ama o durumdaki bir uçak maksimum takatle uçtuğu için, bundan bahsetmenin gereği yok.

o zaman neden burnu aşağı verip uçağı süratlendirerek stall’dan kurtulmadılar? bu da coffin corner içinde olduklarını düşünmeme sebep olan bir başka etkene getiriyor bizi. bunu da ikinci maddede açıklayalım

2. irtifa arttıkça, hava yoğunluğunun, dolayısıyla sürtünmenin azalmasından dolayı uçaklar deniz seviyesinden çok daha süratli bir şekilde uçabilir. zaten hava yolu taşımacılığında yüksek irtifada uçmanın mantığı da budur. daha düşük yoğunluk, daha fazla sürat ve daha az yakıt sarfiyatı demektir. ama ulaşabileceğimiz süratin de bir limiti vardır. uçakların gövde yapısı, belli bir süratin üzerine çıkmanıza izin vermez. bu süratin üzerine çıktığınızda gövde üzerinde ve kanatlarda oluşan stres bu parçalarda çatlama, kırılma ve kopmaya sebebiyet verebilir. bu yüzden, belli bir irtifadan sonra sürat birimi knot/hour olarak değil, mach olarak hesaplanır. çünkü irtifa arttıkça, sıcaklığın düşmesi sebebiyle ses hızına gittikçe yaklaşılır. yoğunluğun da azaldığını hesaba katarsak, knot üzerinden aynı süratle uçtuğumuzu düşünsek bile, aslında irtifa aldıkça yere göre süratimiz de artar. çünkü hava yoğunluğu azalır ve siz aynı gücü üretmeye devam edersiniz. bu da aslında sürat kazanmanız demektir. bu yüzden, farkında olmadan aşırı sürate girmemek için, cross over irtifası dediğimiz bir irtifada, uçağın süratini knot/hour olarak okumayı bırakıp mach olarak okumaya başlarız.

bu irtifa hava şartlarına göre değişmekle birlikte, uçağın o anki süratinin 0.76 mach’a (ya da seyir irtifasında tutacağı sürat kaç mach ise) ulaştığı irtifadır. bu noktadan sonra ses hızına göre uçarız. çünkü ses hızına yaklaştıkça, yukarıda da bahsettiğim gibi, uçağın gövde ve kanatlarındaki stres, malzemenin limitlerine yaklaşır. bu noktada sürat göstergesine bakarsak, mach’ı sabit tuttuğumuz için, irtifa aldıkça süratin düştüğünü görürüz. aslında süratimiz knot cinsinden düşüyor görünse bile, mach sabit olduğu için süratimiz de sabittir. uçabileceğimiz maksimum mach’a * geldiğimizde, yukarıda bahsettiğim limitlere de gelmiş oluruz.

bu noktaya geldiğimizde de uçak yine titremeye ve sarsılmaya başlar. aşırı sürate girmenin bir işarı da yine budur. buna da high speed buffet denir. bundan kurtulmak için sürat azaltmanız gerekir.

bu sebeple, uçakların seyir irtifası, low speed buffet ile high speed buffet arasında kalacak emniyetli bir sürati tutabileceğimiz irtifaya ayarlanır.

olayı basitleştirirsek
sürat göstergesinde low speed buffet 20000 feet’te, atıyorum, 210 knot, high speed buffet ise 330 knot olduğunu kabul edelim. bu bize 120 knot’lık bir sürat serbestisi sağlar. yani uçak 210 knot ile 330 knot arasında stall’a girmeden, kanatları da kırmadan uçabilir. 35000 feet’e çıktığımızda ise, uçağın stall’a girmeden kendini havada tutabileceği low speed buffet sınırı, hava yoğunluğunun azalmasından dolayı daha da yükselir ve yine atıyorum, 250 knot olur.

high speed buffet ise sıcaklığın düşmesi ve buna mukabil gerçek süratin artmış olması sebebiyle daha düşük bir sürate iner ve atıyorum, 270 knot’a düşer. bu da, bu irtifadaki uçabileceğimiz aralığın 20 knot’lık bir aralık olduğu anlamına gelir. yani marj iyice daralır.

şimdi, bu durumdayken, daha da tırmanmaya çalışırsanız ne olur?
low speed buffet 250 knot’tan daha da yukarı çıkar, high speed buffet ise 270 knot’tan daha da aşağı iner. ve siz tırmanmaya devam ettikçe öyle bir noktaya gelirsiniz ki, low speed buffet ile high speed buffet sürati aynı noktada birleşir. işte bu noktaya havacılık literatüründe coffin corner denir.

low sped buffet’tan kurtulmak için sürati artırmanız gerekir, ama aynı anda high speed buffet’tan kurtulmak için de sürat azaltmanız gerekmektedir. silahlı bir adam tarafından kovalandığınız çıkmaz bir sokaktasınızdır. ileri gidemezsiniz, geri de dönemezsiniz.

bu yüzden stall’a girme riskini göze alarak, irtifa verip tekrar kaldırma kuvveti üretebileceğiniz bir irtifaya alçalmanız gerekir. ama viril çoktan başlamışsa, o noktadan sonra uçağı kurtarmak zordur.

Kaynak:ekşiseyler

Tayyarenin bağlı olduğu havacılık şirketinin bir yetkilisi şöyle demiş: “Pilotumuz son olarak Rezai isimli kontrolörle irtibat kuruyor. Pilotumuz Yakıt azaldığı için irtifa yükseltmek istiyor. 37 bin 900 feet yüksekliğe geldiğinde heyecanlı bir ses tonu ile tekrar 34 bin feet’e alçalmak istediğini bildiriyor. Bundan sonra düşüş başlıyor.”

Buradan anladığımız FL379’da bir problemin vuku bulduğu. Acaba ne olabilir?
Coffin Corner kuvvetle ihtimal olarak duruyor fakat pilotlar bunun farkında değil miydi? Ters giden neydi? Bahsi geçen yüksek dağların üzerinden geçerken uçağın üzerinde bir buz kütlesi birikme olasılığı var ve bu da uçağın ağırlığını artırmış olabilir. Bundan dolayı yukarıda tutunamayıp alçalmak istemiş, perdövitesten çıkamayarak düşmüş olabilir.
Fakat Flightradardan alınan bilgilere göre çok yüksek hızda alçaldığı görülüyor. Bu da uçağın virile girmiş olabileceği, veya motorlarının ikisinin birden devre dışı kalmış olabileceği sorularını akıllara getiriyor. FDR ve CVR sonuçlarını bekleyip göreceğiz. Allah rahmet eylesin.

fdr ve cvr sonuçlarına göre kesin sebep analiz ile ortaya çıkana kadar tüm varsayımların değersiz ve boş olduğu kazadır. varsayımlar ve şüpheler eldeki veriler ile değer kazanır ve sonuca ulaşılır. huzur içinde uyusunlar.

UçucuSözlük

FREE
VIEW